Η ευημερία (well-being) σαν ευρύτερος όρος χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Α) Ηδονική Ευημερία περιλαμβάνει κυρίως τα ακόλουθα:

  • Ικανοποίηση ζωής
  • Θετικά συναισθήματα για τη ζωή
  • Απόλαυση
  • Απουσία πόνου

Η ηδονική ευημερία (ή η ευτυχία) έχει μακρά ιστορία. Συγκεκριμένα προέρχεται τον 4ο αιώνα Π.Χ. και τον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο τον Αρίστιππο. Ο Αρίστιππος πίστευε ότι ο σκοπός στη ζωή είναι να βιώσει κάποιος το μέγιστο ποσό ευχαρίστησης και όρισε την ευτυχία ως το σύνολο των ηδονικών στιγμών.

Μεταγενέστεροι φιλόσοφοι ακολούθησαν την αντίληψη του Αρίστιππου. Ο Hobbes υποστήριξε ότι η ευτυχία βρίσκεται στην επιτυχημένη αναζήτηση (και ικανοποίηση) των επιθυμιών του ατόμου. Ο DeSade πίστευε ότι το κυνήγι των αισθήσεων καθώς κι εκείνο της ευχαρίστησης είναι ο τελικός σκοπός στη ζωή. Οι ωφελιμιστές όπως ο Bentham ισχυρίστηκε ότι είναι προσωπικό θέμα των ατόμων να επιδιώξουν να αυξήσουν την ευχαρίστηση και το ενδιαφέρον τους όπως μία σωστή κοινωνία έχει δημιουργήσει.

Ο Ηδονισμός, ως μία άποψη της ευημερίας έχει εκφραστεί σε διάφορες μορφές οι οποίες κυμαίνονται από τις σωματικές ικανοποιήσεις μέχρι τις γενικές και ιδιαίτερες προσωπικές επιθυμίες και ενδιαφέροντα ενός ατόμου.

Οι ψυχολόγοι που έχουν υιοθετήσει αυτή την άποψη τείνουν να εστιάσουν σε μία διευρυμένη αντίληψη που περιλαμβάνει προτιμήσεις και ευχαριστήσεις τόσο για το σώμα όσο και το πνεύμα (Kubovy, 1999). Πράγματι, η κυρίαρχη άποψη ανάμεσα στους ηδονικούς ψυχολόγους είναι ότι η ευημερία αποτελείται από την υποκειμενική αντίληψη της ευτυχίας και αφορά την εμπειρία της ευχαρίστησης ενάντια στη μη ευχαρίστηση (δυσαρέσκεια) που σε γενικές γραμμές θεωρείται ότι περιλαμβάνει όλες τις κρίσεις του ανθρώπου για τα καλά/κακά της ζωής. Η ευτυχία ως εκ τούτου δεν μπορεί να αναχθεί σε φυσική ηδονισμό, γι’ αυτό μπορεί να προέρχεται από την επίτευξη των στόχων ή αποτελεσμάτων που έχουν προσωπική αξία σε διάφορους τομείς της ζωής.

 Β) Ευδαιμονική Ευημερία περιλαμβάνει παραμέτρου όπως αυτές που ακολουθούν:

  • Συνεισφορά στην κοινωνία
  • Κοινωνική ένταξη/ενσωμάτωση
  • Κοινωνική ανάπτυξη & δυνατότητες
  • Αποδοχή των άλλων
  • Αυτο-αποδοχή
  • Ενδιαφέρον για την κοινωνία & συνοχή
  • Άσκηση ελέγχου/κυριαρχία στο περιβάλλον
  • Θετικές σχέσεις με τους άλλους
  • Προσωπική ανάπτυξη
  • Αυτονομία
  • Σκοπό στη ζωή

Πλην της ηδονικής άποψης, πληθώρα φιλοσόφων, πνευματικών και θρησκευτικών ηγετών και οραματιστών, τόσο από τη Δύση όσο και την Ανατολή, έχουν αμφισβητήσει ότι η ευτυχία είναι αυτή καθ’ αυτή το κυρίαρχο κριτήριο για την ευημερία. Ο Αριστοτέλης (384-322) για παράδειγμα θεώρησε την ηδονική ευχαρίστηση ως μία χυδαία και πρόστυχη ιδέα που κάνει τους ανθρώπους να είναι σκλάβοι των επιθυμιών τους. Αντιθέτως, εκείνος πρότεινε ότι η πραγματική ευτυχία βρίσκεται στην έκφραση της αρετής, την οποίο  όρισε ως: το να κάνεις αυτό που αξίζει να γίνει.

Ο Fromm (1981), βασιζόμενος  στην Αριστοτέλεια άποψη, υποστήριξε ότι η βέλτιστη ευημερία (vivere bene) απαιτεί τη διαφοροποίηση μεταξύ των αναγκών που υποκειμενικά γίνονται αισθητές και των οποίων η ικανοποίηση οδηγεί στην προσωρινή ευχαρίστηση, και σε εκείνες που βρίσκονται στην ανθρώπινη φύση και των οποίων η συνειδητοποίηση συμβάλει στην ανάπτυξη και στην ευδαιμονία. Με άλλα λόγια, η διαφοροποίηση μεταξύ αμιγώς υποκειμενικά αισθητικών αναγκών και αντικειμενικά αναγκών που έχουν αξία – Οι πρώτες είναι επιβλαβείς για την ανθρώπινη ανάπτυξη ενώ οι τελευταίες είναι σε συμφωνία με τις απαιτήσεις της ανθρώπινης φύσης.

Εν κατακλείδι, η ευημερία χωρίζεται σε κάτι που αισθάνεται ότι έχει ανάγκη το κορμί καθώς και την ικανοποίησή του, και στις «άλλες» ανάγκες που άγουν τον άνθρωπο έτσι ώστε να ζήσει μία γεμάτη ζωή.

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.